Alçıpan Profilinde Gerçek Et Kalınlığı (0.50 vs 0.60 mm) ve TS EN 14195 Standartları

Kuru yapım sistemlerinde alçı levhalar, taşyünü ve kaplamalar estetik ve yalıtımı sağlarken; sistemin ayakta durmasını, rüzgar yüküne direnmesini ve deprem anında göçmemesini sağlayan yegane omurga soğuk şekillendirilmiş galvaniz çelik profillerdir (DC, DU, TC, TU). Bir profilin taşıma kapasitesi (atalet momenti - Ix), sacın et kalınlığının küpüyle doğru orantılıdır. Dolayısıyla sac kalınlığındaki %15'lik küçük bir azalma, profilin statik rijitliğinde ve sehim direncinde %35-40 civarında dramatik bir kayba yol açar.

Türkiye piyasasında rekabet adı altında merdiven altı atölyeler tarafından üretilen ve "0.50 mm" etiketiyle satılan profillerin laboratuvar ölçümlerinde 0.35 mm - 0.38 mm kalınlığında olduğu sıklıkla tespit edilmektedir. İnce sac kullanmanın şantiyedeki 4 büyük tehlikesi şunlardır:
1. Vida Sıyırma Problemi: 0.40 mm altındaki saclarda borazan vidanın dişleri sacı kavrayamaz ve boşa döner. Plaka karkasa kilitlenmez, zamanla vidalar fırlar ve duvar derzleri çatlar.
2. Yükseklik Sehim Sınırının Aşılması: 2.80 m ve üzeri kat yüksekliklerinde ince DC profilleri rüzgar veya kapı çarpmasında bel verir (sehim yapar).
3. Yangın Dayanımının Çökmesi: Yangın anında ince çelik birkaç dakika içinde akma sınırına ulaşarak yumuşar ve duvar yangın süresi dolmadan çöker.
4. Ağır Yük Taşıyamama: İnce sac profillere asılan mutfak dolapları, televizyon üniteleri veya radyatörler profili yırtarak yere düşebilir.

Profil et kalınlığını göz kararı veya standart mekanik kumpasla ölçmek yanıltıcı olabilir. Doğru ölçüm tekniği şu şekildedir:
• Cihaz Seçimi: 0.001 mm (mikron) hassasiyetinde kalibre edilmiş dijital mikrometre veya dijital kumpas kullanılmalıdır.
• Ölçüm Noktası: Profilin makasla kesilen uç kenarlarından ölçüm yapılmamalıdır. Kesim sırasında giyotin sacı ezer ve uç kısımda çapak oluşturarak kalınlığı 0.05-0.10 mm daha kalın gösterir. Ölçüm profil ucundan en az 5-10 cm içeriden veya profil gövdesinden alınmalıdır.
• Çinko Kaplama Payı: Mikrometrede okunan değer sac çekirdeği + çinko kaplama toplamıdır. Standart Z100 kaplama yaklaşık 0.015-0.020 mm kalınlık ekler.

Avrupa ve Türk Standartları Enstitüsü (TSE) normlarına göre galvaniz karkas profilleri TS EN 14195 ve DIN 18182-1 normlarına tabidir. Bu standartlara göre nominal 0.60 mm bir profilin eksi toleransı en fazla ±0.06 mm olabilir. Yani 0.60 mm etiketli bir profil asla 0.54 mm altına düşemez. KURUYS SerProfil tesislerinde üretilen profillerimiz DX51D+Z kalite standartlarında net 0.50 mm ve 0.60 mm olarak hatasız üretilmekte ve CE deklarasyonu ile sevk edilmektedir.

Şantiyelerde hangi kalınlığın tercih edilmesi gerektiği proje şartnamesine bağlıdır:
• 0.50 mm Standart Kalınlık: 2.60 metreye kadar kat yüksekliğine sahip standart konut iç bölme duvarlarında ve hafif asma tavanlarda güvenle kullanılır.
• 0.60 mm Ağır Hizmet Kalınlığı: 2.80 m - 5.00 m arasındaki yüksek tavanlı ofis, otel, AVM ve hastane projelerinde; çift kat alçıpan kaplanan yangın duvarlarında ve tüm BoardeX dış cephe karkaslarında kesinlikle 0.60 mm DC/DU profilleri zorunludur.

Çelik ne kadar kalın olursa olsun, yeterli çinko tabakası ile kaplanmamışsa nemli ortamlarda paslanır. Standart iç mekan profillerinde Z100 - Z140 (100-140 gr/m² toplam iki yüzey çinko) yeterli koruma sağlarken; banyo, mutfak gibi ıslak hacimlerde ve BoardeX dış cephe giydirmelerinde minimum Z200 veya Z275 gr/m² sıcak daldırma galvaniz kaplama kullanılmalıdır.

Şantiyenize profil kamyonu yanaştığında kontrol etmeniz gereken 5 temel madde:
1. İrsaliye ve CE Belgesi: İrsaliyede et kalınlığının açıkça (0.50 mm / 0.60 mm) yazılı olduğunu ve TS EN 14195 standardının belirtildiğini kontrol edin.
2. Mikrometre ile Rastgele Numune: Farklı paketlerden rastgele 3 adet profil seçip gövde ortasından kalınlığı mikrometre ile ölçün.
3. Boy ve Geometri Kontrolü: DC profil flanş genişliğinin 49 mm (taban 74 mm), DU profil yanak yüksekliğinin 40 mm olduğunu cetvelle doğrulayın.
4. Çinko Homojenliği: Profil yüzeyinde beyaz pas, siyah yanık lekesi veya kaplama soyulması olmadığını gözlemleyin.
5. KURUYS Damgası: Profil gövdesinde soğuk kabartma olarak KURUYS / SerProfil marka ve TSE kodunun basılı olduğunu teyit edin.